|

ATATÜRK'ÜN HAYATI
SOYU, AİLESİ VE
KARDEŞLERİ
|
Mustafa Kemal
Atatürk,1881(Rumi 1296) yılında Selanik'te Koca Kasım Paşa Mahallesi
Islahhane Caddesi'nde bugün müze olan üç katlı bir evde dünyaya
geldi.Babası o sırada kereste ticareti yapan Ali Rıza Efendi, annesi
Zübeyde Hanım'dır. Baba tarafından dedesi, Kızıl Hafız Ahmet Efendi;
anne tarafından dedesi ise, Sofu-zade (Sofi-zade) Feyzullah
Efendi'dir.
Mustafa Kemal'in hem baba, hem de anne tarafından soyu Rumeli'nin
fethinden sonra buraların Türkleştirilmesi için Anadolu'dan
göçürülerek iskân edilen "Yörük" (Yürük) veya "Türkmenler"den
gelmektedir.
|
 |
 |
Mustafa
Kemal Atatürk'ün baba soyu, Konya/Karaman'dan gelerek Manastır
Vilayeti'nin Debre-i Balâ Sancağı'na bağlı Kocacık'a yerleşmişlerdir.
Kocacık, bugünkü Makedonya Cumhuriyeti'nde Arnavutluk sınırına yakın
olan Debre şehrine bağlı bir nahiyedir. Aile sonradan (muhtemelen
1830'larda) Selanik'e göç etmiş; Ali Rıza Efendi de muhtemelen 1839'da
Selanik'te dünyaya gelmiştir. Dedesi Ahmet ve dedesinin kardeşi Hafız
Mehmet Emin'in taşıdığı "Kızıl" lâkabı ve yerleştikleri nahiyenin adı
olan "Kocacık"ın da gösterdiği üzere, Mustafa Kemal'in baba tarafından
soyu Anadolu'nun da Türkleşmesinde önemli roller oynayan "Kızıl-Oğuz"
yahut "Kocacık Yörükleri, Türkmenleri"nden gelmektedir. |
 |
|
Atatürk'ün Dedesi Kızıl
Hafız Ahmet Efendi'nin Evi
Kocacık Köyü / Debre-Makedonya
|
|
10 Kasım 1993 tarihli
Milliyet gazetesinden.
|
|
Mustafa Kemal
Atatürk'ün anne soyu da, Konya/Karaman'dan gelerek Selanik ile
Manastır'ın arasında bulunan Vodina Sancağı'na bağlı "Sarıgöl" de
denilen "Kayalar" Nahiyesine yerleştiler. Aile, sonradan Selanik
yakınlarında bugün de kaplıcaları ile meşhur olan Lankaza'ya
yerleşmiştir. Dedesi Feyzullah Efendi'in taşıdığı "Sofu-zade" (Sofular)
lâkabı, yerleştikleri Sarıgöl bölgesindeki yer adları ve ailedeki
hatıraların gösterdiği üzere, Atatürk'ün anne soyu Konya/Karaman'dan
Rumeli'ye gelen ve bundan dolayı da "Konyarlar" olarak Rumeli'de anılan
Yürük, Türkmenlerdendir. Zübeyde Hanım, 1857'de Lankaza'da dünyaya
gelmiştir.
 |
 |
 |
| 5
Eylül 1999 tarihli Star gazetesinden. |
|
1857 doğumlu Zübeyde
Hanım ile 1839 doğumlu Ali Rıza Efendi 1870 veya 1871 yılında
evlendiler. Bu evlilikten altı çocukları olmuştur: Fatma
(1871/72-1875), Ahmet (1874-1883), Ömer (1875-1883), Mustafa (Kemal
Atatürk) (1881-1938), Makbule (Boysan, Atadan) (1885-1956) ve Naciye
(1889-1901). Bu çocuklardan Fatma dört, Ahmet Dokuz, Ömer sekiz
yaşlarında o senelerde Rumeli'yi kasıp kavuran salgın kuşpalazı
(difteri) hastalığından çocuk yaşlarında öldüler En küçükleri Naciye
Mustafa Kemal Harp Okulu'nu bitirdiği sene, oniki yaşında hayata
gözlerini kapadı. Ailede çocuklardan en uzun yaşayan Makbule Hanım
olmuştur. |
 |
 |
| |
Ali
Rıza Efendi
|
Zübeyde Hanım
|
Babası Ali Rıza Efendi'nin
hastalanarak 28 Kasım 1893 tarinde vefat etmesi üzerine 12 yaşında yetim
kalan Mustafa Kemal ve iki küçük kardeşin (Makbule ve Naciye)
büyütülmesi ve yetiştirilmesi görevi, büyük Türk kadını Zübeyde Hanım'a
düştü.
|
|